Uncategorized

Niepłodność – przyczyny choroby, diagnostyka, leczenie

Niepłodność dotyka nawet co 5 parę

Niepłodność to choroba dotykająca nawet 20% par w wieku rozrodczym. Składa się na nią wiele przyczyn, które nie zawsze są łatwe do zdiagnozowania. O niepłodności mówi się w przypadku bezskutecznego starania o poczęcie przez 12 miesięcy, a w przypadku kobiet po 35 roku życia wystarczy 6 miesięcy. Niepłodność wymaga specjalistycznej diagnostyki, która ma na celu doprowadzenie do poczęcia oraz narodzin zdrowego dziecka. Wiele odpowiednio leczonych par ma szansę na posiadanie potomstwa.

Przyczyny niepłodności

Przyczyny niepłodności mogą być bardzo złożone i często nakładają się na siebie. U kobiet przyczyną schorzenia mogą być zaburzenia miesiączkowania, owulacji, nieprawidłowa budowa anatomiczna szyjki lub jamy macicy, a także niedrożność jajowodów. Za zaburzenia płodności odpowiada nieprawidłowy poziom hormonów płciowych czy hormonów tarczycy, a także przebyte choroby, przyjmowane leki czy urazy mechaniczne w obrębie jamy brzusznej i narządów rodnych. Za problemy z zajściem w ciąże odpowiedzialny może być wiek, stres, nieprawidłowy tryb życia czy zanieczyszczenie środowiska.

Podobne czynniki wpływają również na męską płodność – często obserwuje się niepłodność związaną ze stresem, złym odżywianiem, niskim poziomem aktywności czy innymi czynnikami mającymi niekorzystny wpływ na jakość nasienia oraz żywotność plemników. Każdy przypadek jest inny, dlatego też wymaga odpowiedniej diagnostyki – dopiero na tej podstawie można określić przyczynę problemów z płodnością i dobrać odpowiednie leczenie, które powinno obejmować obojga partnerów.

Jak diagnozuje się niepłodność?

Diagnostyka niepłodności zaczyna się od standardowego wywiadu lekarskiego dotyczącego niepokojących objawów. U kobiet kolejnym krokiem w ustaleniu przyczyn niepłodności jest badanie ginekologiczne, podczas którego lekarz może wykryć infekcje oraz wady anatomiczne narządów rozrodczych. Ważne jest badanie poziomu hormonów płciowych oraz hormonów tarczycy (stężenie prolaktyny, LH i FSH, TSH, progesteronu). Lekarz może zalecić określenie rezerwy jajnikowej, dzięki której można poznać stan komórek jajowych, które będą uwalniane w kolejnych cyklach. Do oceny drożności jajowodów wykorzystuje się badanie USG, HSG, laparoskopię i histeroskopię.

W przypadku mężczyzn standardowe badanie opiera się na analizie parametrów nasienia, które musi zostać oddane do analizy. Mikroskopowo można określić żywotność oraz ilość plemników, wykryć nieprawidłowości w ich budowie. Jeśli sperma jest dobrej jakości, przeprowadza się badanie poziomu testosteronu, analizy genetyczne czy badanie ASA. Standardową procedurą jest badanie partnerów w kierunku zakażenia chorobami wenerycznymi, które mogą przyczyniać się do niepłodności. Należy podkreślić, że większość z tych badań nie jest refundowana z NFZ, dlatego też pary zmagające się z niepłodnością muszą ponosić spore koszty diagnostyki, a następnie leczenia.

Jak leczy się niepłodność?

Niepłodność można wyleczyć, o ile tylko znajdzie się przyczynę problemu. Istnieje bowiem niepłodność idiopatyczna, której przyczyny nie da się jednoznacznie określić, a wykorzystywane leczenie może okazać się nieskuteczne. Standardowe procedury leczenia kobiet opierają się na wyrównaniu poziomu hormonów płciowych i tarczycy, udrożnieniu jajowodów, uregulowaniu cykli miesięcznych. Często stosuje się hormonalną stymulację cyklu, mającą na celu doprowadzenie do prawidłowej owulacji.

Również u mężczyzn można wyrównać poziom testosteronu czy zastosować leczenie mające na celu poprawę parametrów nasienia. Nie zawsze leczenie przynosi odpowiedni skutek, o czym powinny pamiętać pary starające się o potomstwo. Kiedy kobieta ukończy 35 rok życia, lekarze często zalecają przejście do dalszego etapu leczenia – niestety, procedury leczenia niepłodności nie da się załatwić “od ręki” już w 1 miesiącu – potrzeba do tego czasu. Jest to skorzystanie z inseminacji (wprowadzenia plemników bezpośrednio do jamy macicy w czasie owulacji) czy nawet zapłodnienie pozaustrojowe, tzw. in vitro.